Hoe groeit een losse regel uit tot een gedicht?
Schrijf eens op wat je ziet als je vanuit de bibliotheek naar de Amstel kijkt. Kies één detail. Misschien is het een lichtje dat in het water uiteenvalt. Schrijf er drie regels over en lees ze hardop. Waar haal je adem? Welk woord blijft hangen? En wat hoor je als je de laatste regel weglaat? Met zo’n kleine oefening kun je bij Schilderen met woorden een hele avond op gang brengen.
Zo verloopt een workshop
Aan de grote tafel in de bibliotheek van Uithoorn begeleidt Amanda ten Cate, dorpsdichter van Uithoorn, of Peter Borghaerts, haar voorganger, je bij het schrijven. Een bijeenkomst duurt ongeveer twee uur. Aan het begin kan er een gedicht op tafel liggen, een foto of een regel die je uitnodigt om verder te schrijven. Je krijgt tijd om zelf iets te proberen. Daarna lezen wie dat willen een fragment voor en luisteren we naar wat dezelfde opdracht bij ieder heeft losgemaakt.
De een schrijft over wat er voor het raam gebeurt, de ander komt via datzelfde beeld bij een herinnering uit. Soms helpt een vraag van een medeschrijver je verder. Welk beeld zag diegene voor zich? Waar werd die nieuwsgierig? Met die reacties kun je terug naar je tekst en kijken welke woorden precies doen wat je wilt.
Spelen met beeld, ritme en betekenis
Amanda en Peter putten uit hun eigen ervaring als dichter om je te laten horen wat een kleine ingreep kan doen. Zet bijvoorbeeld het belangrijkste woord eens aan het eind van een regel. Laat een zin doorlopen naar de volgende regel en hoor hoe de verwachting verandert. Of neem een gevoel dat je lastig kunt beschrijven en zoek een gebaar, een geluid of een voorwerp dat het kan oproepen.
Je kunt ook oefenen met een opening die je lezer meteen ergens brengt. Begin eens met een handeling midden in een scène, of met een zin die iemand aan de keukentafel zegt. Voor het slot schrijf je twee versies. In de ene komt een beeld uit het begin terug. In de andere stopt het gedicht een regel eerder. Lees ze allebei hardop. Soms blijkt dat het gedicht al klaar was voordat jij het wilde afronden.
Die aandacht voor klank en timing komt ook van pas als je een songtekst schrijft, met rap bezig bent of een spoken-wordtekst wilt voordragen.
Thuis verder schrijven
Een opdracht voor thuis kan heel klein zijn. Vang onderweg drie zinnen op en kies er één als openingsregel. Of pak je gedicht van die avond er na een paar dagen weer bij, lees het hardop en schrap het woord waar je steeds over struikelt. Bij een volgende bijeenkomst kun je laten horen wat er veranderd is, als je dat wilt.
Van de schrijftafel naar een publiek
Misschien komt er een moment waarop je een gedicht ook buiten de groep wilt laten horen. Aan tafel kun je alvast oefenen met tempo, stem en stiltes. Hoe lang laat je een regel in de lucht hangen? Waar kijk je op van je papier? En hoe voelt het als je na de laatste zin even wacht? Krijg je zin om die stap te zetten, dan kun je bij BSPU informeren naar een open voordracht.
Wil je een keer aanschuiven? In de agenda vind je de volgende bijeenkomst. Je kunt je aanmelden via info@bspu.nl of gebruik het contactformulier.
BSPU bedankt zijn sponsors!






